هر پروژه کاوشی در زمینه، فرهنگ، فناوری و تجربه انسانی است. از ایدههای آیندهنگر تا محیط ساختهشده، کار ما با دقت، هدف و طراحی ماندگار پیش میرود.
فراتر از خط آسمان
برج هورایزن، کانسپت یک برج مسکونی در تهران است که گروه معماری لیان آن را برای سال ۲۰۲۶ معرفی کرده است.
برج هورایزن بیش از یک شیء منفرد در خط آسمان تصور شده است؛ منظری عمودی و توالیای پویا از فضاها که انرژی شهر را با نور، هوا، پوشش گیاهی و چشماندازهای دور پیوند میدهد.
ایده طراحی از افق بهعنوان خطی همواره در حال تغییر آغاز میشود. بهجای خلق برجی ایستا، حجم بنا بهتدریج جابهجا، تراشیده و باز میشود تا تراسها، باغهای سایهدار، فضاهای مشترک و دیدهای متنوع به شهر شکل بگیرند.
مجتمع نوآوری بازیافت هوشمند ایران، صنعت، آموزش و کارآفرینی را در یک بستر معماری گرد هم میآورد. این طرح برای محدوده شهر آفتاب در جنوب تهران، حرکت مواد را به توالیای قابل مشاهده از پژوهش، آزمون و یادگیری عمومی تبدیل میکند.
بهجای جداسازی زیرساخت فنی از تجربه روزمره، آزمایشگاهها، فضاهای آزمایشی بازیافت، بخشهای آموزشی و شتابدهنده کسبوکار پیرامون یک مرکز مشترک قرار گرفتهاند. هدف آن است که فرایند بازیافت خوانا شود، بیآنکه مسیر بازدید عمومی با فعالیتهای صنعتی تداخل پیدا کند.
از چرخه مواد تا شکل معماری
ایده فرم از حلقهای پیرامون یک حیاط باز آغاز میشود. رمپهای منحنی و نوارهای پیوسته، دور این فضای میانی گسترش مییابند و سطح زمین را به ترازهای بالاتر پیوند میدهند. حیاط مرکزی، نور، دید و فضایی برای مکث را به قلب مجموعه میآورد؛ تراسهای سبز نیز حرکت را با منظر همراه میکنند.
سازماندهی لایهای، مفهوم گردش را هم در چیدمان فضاها و هم در تجربه بازدیدکننده دنبال میکند. بازشوهای پوسته، درون بنا را آشکار میسازند تا مجموعه به حجمی صنعتی و بسته محدود نماند.
پیوند صنعت، پژوهش و کسبوکار
برنامه پروژه، فضاهای تفکیک و فرآوری را در کنار آزمایشگاههای مواد، کلاسهای آموزشی و کارگاههای نمونهسازی قرار میدهد. فضاهای کار اشتراکی، دفاتر استارتاپها و اتاقهای مشاوره، مسیر پژوهش را به توسعه محصول و شکلگیری کسبوکار متصل میکنند. مرکز تجربه بازیافت، فضاهای نمایشگاهی و مسیر بازدید، امکان آشنایی مخاطبان عمومی با این فعالیتها را فراهم میسازند.
مسیری عمومی برای شناخت فرایند
بازدیدکننده در امتداد فضاهای مشاهده، نمایش و گردهمایی حرکت میکند. مسیر پیشنهادی، دید به فعالیتهای بازیافت را با تفکیک دسترسی عمومی، پژوهشی و عملیاتی همراه میسازد. حیاط مرکزی نیز نقطهای مشترک برای جهتیابی، مکث و تعامل است.
پاسخ به بستر شهر آفتاب
مطالعه بستر، زمینی به مساحت ۱۴٬۰۰۰ مترمربع را در نزدیکی مجموعه نمایشگاهی و ایستگاه متروی شهر آفتاب معرفی میکند. در برنامه دسترسی، مسیر عمومی از حرکت خودروهای خدماتی و سنگین جدا شده است. بررسی نور، باد، صدا و کاربریهای پیرامون نیز مبنای جانمایی فضاهای آرامتر آموزشی و بخشهای فنی قرار میگیرد.
نقشهها و تصویرسازیها بیانگر یک طرح پیشنهادیاند. راهبردهای محیطی بهعنوان رویکرد طراحی معرفی میشوند، نه نتایج اندازهگیریشده عملکرد بنا.
عوامل پروژه
تیم طراحی: عبدالرضا مینوسرشت، نرگس فراهانی، ماندانا دلیری سرپرست تیم طراحی: دکتر علیرضا جباری زادگان واحد معماری معرفیشده در سند پروژه: واحد معماری گروه ارزشآفرینی داتوان
مجتمع نوآوری الکتروموبیلیتی هوشمند، یک طرح دانشگاهی در سعادتآباد تهران است که یادگیری، پژوهش کاربردی و کارآفرینی را در بستری مشترک گرد هم میآورد. پروژه بررسی میکند که چگونه حملونقل برقی میتواند هم موضوع آموزش و تحقیق باشد و هم بخشی از تجربهٔ عمومی شهر.
طرح در زمینی به مساحت ۱۴٬۰۰۰ مترمربع، بخشهای آموزشی، صنعتی، کسبوکار و نمایشگاهی را پیرامون یک هستهٔ مرکزی سازمان میدهد. بهجای استقرار فعالیتها در ساختمانهایی جدا، فضاهای مشترک و مسیرهای قابل مشاهده، زمینهٔ ارتباط دانشجویان، پژوهشگران، کسبوکارهای نوپا و بازدیدکنندگان را فراهم میکنند.
حرکت، ایدهٔ سازماندهنده
اسکیسهای اولیه از جریان هوا پیرامون خودرو آغاز میشوند. این ایده در طرح به سطوح سیال بام، لبههای منحنی و توالی بازشوها تبدیل میشود. حرکت در چند مقیاس به ترکیب معماری شکل میدهد: مسیر خودرو، ورود پیاده و ارتباط میان چهار بخش اصلی مجموعه.
فضای مرکزی حلقهای، نقطهٔ مشترکی برای جهتیابی و ملاقات است. دهانههای بالای سر و جدارههای شیشهای، دیدهای متغیری میان حیاط، مسیرهای ارتباطی و فعالیتهای پیرامون ایجاد میکنند. بنا بهصورت توالی فضاهایی برای حرکت و تجربه تصور شده، نه صرفاً حجمی برای تماشا.
از یادگیری تا تجربهٔ عملی
برنامهٔ مجموعه، کلاسها و آزمایشگاههای پژوهشی را در کنار کارگاههای عملی، امکانات آزمون و فضاهای شتابدهی کسبوکار قرار میدهد. فضاهای کار اشتراکی و کارگاههای مشترک، امکان برخورد و همکاری کاربران مختلف را فراهم میکنند؛ درحالیکه بخشهای تخصصی، مرزهای عملکردی خود را حفظ میکنند.
نمایشگاهها، شبیهساز رانندگی و فضاهای معرفی فناوری، این محیط یادگیری را به مخاطبان عمومی نیز گسترش میدهند. هدف آن است که فرایند توسعهٔ فناوریهای حملونقل، از طریق مواجهه با طراحی، ساخت و نمایش، برای بازدیدکننده قابل درک شود.
تجربهای مشترک در بستر شهر
سایت منتخب تهران، پروژه را در بستری شهری و شکلگرفته قرار میدهد. حیاطها، لکههای سبز و فضاهای باز ارتباطی، در کنار مسیرهای فعالتر، فرصت مکث ایجاد میکنند. تغییر تراز، نور و میزان محصوریت، به حرکت در مجموعه ریتمی روایی میبخشد.
مسیر آزمون خودرو در تجربهٔ معماری ادغام میشود و فضاهای پیاده، بستری متمایز برای گردهمایی و مشاهده فراهم میکنند. منظر بهعنوان حائل و فضایی اجتماعی پیشنهاد شده است؛ تصاویر، نیت طراحی را نمایش میدهند و مستند بنای اجراشده یا عملکرد محیطی اندازهگیریشده نیستند.
عوامل پروژه
گروه طراحی دانشگاهی: عبدالرضا مینوسرشت، نرگس فراهانی، ماندانا دلیری استاد: دکتر علیرضا جباری زادگان
FLOWLAB طرحی برای «زیستبوم نوآوری انرژی پایدار با رویکرد هوش مصنوعی» در دبی است. این شتابدهنده انرژی که در سال ۲۰۲۵ طراحی شده، آموزش، پژوهش کاربردی و کارآفرینی را در توالی فضایی مشترکی پیوند میدهد؛ مسیری که ایدهها را از یادگیری به آزمایش و سپس کاربرد تجاری هدایت میکند.
زمین اختصاصیافته به مجموعه ۱۰٬۰۰۰ مترمربع است. زیربنای برنامهریزیشدهٔ حدود ۶٬۰۰۰ مترمربع، شامل ۲٬۴۰۰ مترمربع فضای آموزشی، ۱٬۸۰۰ مترمربع همکاری با صنعت و ۱٬۸۰۰ مترمربع کسبوکار و تجاریسازی است. این بخشها اجزای بههمپیوستهٔ یک محیط کاری مشترک هستند.
منظری پیوسته برای تبادل
حجمهای منحنی و ارتباطات سیال، مجموعه را پیرامون حرکت، ملاقات و مکث سازمان میدهند. کلاسها و آزمایشگاههای داده به فضاهای پژوهش انرژی تجدیدپذیر، کارگاهها و بخشهای آزمایش متصل میشوند. دفاتر استارتاپی، نمایشگاهها و فضاهای مذاکره و سرمایهگذاری، ادامهٔ این مسیر را به توسعهٔ عملی ایدهها اختصاص میدهند.
مسیرهای پیاده، محلهای گردهمایی و فضاهای سبز، محوطه را به امتداد فعال ساختمانها تبدیل میکنند. آتریوم مرکزی دادههای انرژی، بهعنوان لابی مشترک، فضای نمایش و ارتباط حرفهای پیشنهاد شده است تا زندگی اجتماعی مجموعه با سامانههای انرژی آن در تماس باشد.
مجموعه بهمثابه آزمایشگاه انرژی
راهبرد محیطی پروژه در پاسخ به اقلیم گرم و خشک دبی، سه هدف مرتبط را دنبال میکند: کاهش تقاضای انرژی، تولید و ذخیرهٔ انرژی تجدیدپذیر و تنظیم عملکرد با کنترلهای هوشمند. حیاطهای سایهدار، پیشآمدگیهای عمیق، بامهای سبز و سطوح فتوولتائیک در پیشنهاد معماری ادغام شدهاند.
شبکهٔ حسگرها، ریزشبکهٔ محلی و دوقلوی دیجیتال برای ارتباط میان تولید و ذخیرهٔ انرژی، شرایط داخلی و الگوی حضور کاربران پیشنهاد میشوند. کنترلهای پیشبینانه میتوانند از این دادهها برای تنظیم روشنایی، سرمایش و تهویه استفاده کنند. این سامانهها بخشی از طرح پیشنهادیاند، نه ادعای تجهیزات نصبشده یا عملکرد اندازهگیریشده.
پژوهش در دسترس عموم
گالری دگرگونی انرژی بهصورت ارتباطی تعاملی میان آموزش و صنعت تصور شده است؛ مسیری که تبدیل انرژی را با نور، حرکت و اطلاعات دیجیتال توضیح میدهد. کارگاههای نمونهسازی و فضاهای نمایش محصول، به این تجربهٔ آموزشی بُعدی عملی میبخشند.
پاویون انعطافپذیر فناوری و میدان باز انرژی، میزبان پیشنهادی نمایشها، رویدادها و همکاریهای جمعی هستند. آزمایشگاه شبیهسازی آینده به پژوهش سناریومحور اختصاص دارد و باغ تأمل انرژی، مواجههای آرامتر با نور، باد، آب و گیاهان فراهم میکند. این فضاها، نوآوری را هم فرایندی فنی و هم تجربهای عمومی و مشترک تعریف میکنند.
عوامل پروژه
معمار اصلی: Alireza Jabarizadegan
گروه طراحی: Kimia Rahimi, Mahsa Kazemi
ویراستاری: Narges Farahani
طراحی گرافیک: Mohammad Amin Zamani
محتوا: Abdoreza Minoseresht
تصویرسازی: Mohaddese Almasi
مدیریت پروژه: LIAN Group