رفتن به محتوا
آثار منتخب

مجتمع بازیافت هوشمند

حلقه‌ای پیوسته در جنوب تهران؛ پیوند بازیافت، پژوهش و یادگیری عمومی در یک بستر معماری.

چرخه‌ایپیوسته برای یادگیری

مجتمع نوآوری بازیافت هوشمند ایران، صنعت، آموزش و کارآفرینی را در یک بستر معماری گرد هم می‌آورد. این طرح برای محدوده شهر آفتاب در جنوب تهران، حرکت مواد را به توالی‌ای قابل مشاهده از پژوهش، آزمون و یادگیری عمومی تبدیل می‌کند.

به‌جای جداسازی زیرساخت فنی از تجربه روزمره، آزمایشگاه‌ها، فضاهای آزمایشی بازیافت، بخش‌های آموزشی و شتاب‌دهنده کسب‌وکار پیرامون یک مرکز مشترک قرار گرفته‌اند. هدف آن است که فرایند بازیافت خوانا شود، بی‌آنکه مسیر بازدید عمومی با فعالیت‌های صنعتی تداخل پیدا کند.

رندر معماری مجتمع نوآوری بازیافت هوشمند؛ حلقه پیوسته بنا پیرامون حیاط مرکزی باز.

از چرخه مواد تا شکل معماری

ایده فرم از حلقه‌ای پیرامون یک حیاط باز آغاز می‌شود. رمپ‌های منحنی و نوارهای پیوسته، دور این فضای میانی گسترش می‌یابند و سطح زمین را به ترازهای بالاتر پیوند می‌دهند. حیاط مرکزی، نور، دید و فضایی برای مکث را به قلب مجموعه می‌آورد؛ تراس‌های سبز نیز حرکت را با منظر همراه می‌کنند.

رندر حیاط سبز، رمپ‌های منحنی و نماهای لایه‌لایه مجتمع بازیافت.

سازمان‌دهی لایه‌ای، مفهوم گردش را هم در چیدمان فضاها و هم در تجربه بازدیدکننده دنبال می‌کند. بازشوهای پوسته، درون بنا را آشکار می‌سازند تا مجموعه به حجمی صنعتی و بسته محدود نماند.

دیاگرام انفجاری معماری مجتمع بازیافت؛ نمایش صفحات طبقات، رمپ‌های ارتباطی و پوسته پیرامونی.

پیوند صنعت، پژوهش و کسب‌وکار

برنامه پروژه، فضاهای تفکیک و فرآوری را در کنار آزمایشگاه‌های مواد، کلاس‌های آموزشی و کارگاه‌های نمونه‌سازی قرار می‌دهد. فضاهای کار اشتراکی، دفاتر استارتاپ‌ها و اتاق‌های مشاوره، مسیر پژوهش را به توسعه محصول و شکل‌گیری کسب‌وکار متصل می‌کنند. مرکز تجربه بازیافت، فضاهای نمایشگاهی و مسیر بازدید، امکان آشنایی مخاطبان عمومی با این فعالیت‌ها را فراهم می‌سازند.

تصویرسازی فضای داخلی آزمایشگاه پژوهش بازیافت با میزهای کار، تجهیزات تفکیک و جداره شیشه‌ای.

مسیری عمومی برای شناخت فرایند

بازدیدکننده در امتداد فضاهای مشاهده، نمایش و گردهمایی حرکت می‌کند. مسیر پیشنهادی، دید به فعالیت‌های بازیافت را با تفکیک دسترسی عمومی، پژوهشی و عملیاتی همراه می‌سازد. حیاط مرکزی نیز نقطه‌ای مشترک برای جهت‌یابی، مکث و تعامل است.

تصویرسازی مسیر بازدید موزه بازیافت با نمایشگرهای نمایشگاهی در کنار نمای شیشه‌ای منحنی.

پاسخ به بستر شهر آفتاب

مطالعه بستر، زمینی به مساحت ۱۴٬۰۰۰ مترمربع را در نزدیکی مجموعه نمایشگاهی و ایستگاه متروی شهر آفتاب معرفی می‌کند. در برنامه دسترسی، مسیر عمومی از حرکت خودروهای خدماتی و سنگین جدا شده است. بررسی نور، باد، صدا و کاربری‌های پیرامون نیز مبنای جانمایی فضاهای آرام‌تر آموزشی و بخش‌های فنی قرار می‌گیرد.

نقشه‌ها و تصویرسازی‌ها بیانگر یک طرح پیشنهادی‌اند. راهبردهای محیطی به‌عنوان رویکرد طراحی معرفی می‌شوند، نه نتایج اندازه‌گیری‌شده عملکرد بنا.

عوامل پروژه

تیم طراحی: عبدالرضا مینوسرشت، نرگس فراهانی، ماندانا دلیری
سرپرست تیم طراحی: دکتر علیرضا جباری زادگان
واحد معماری معرفی‌شده در سند پروژه: واحد معماری گروه ارزش‌آفرینی دات‌وان

دیگر پروژه‌های معماری لیان را ببینید یا با استودیو تماس بگیرید.